Ἀποστόλου Τσακούμη: Ὁ καταποντισμένος Βυζαντινός Ναός τῆς Παναγίας Ἐπισκοπῆς Εὐρυτανίας


Ἀποστόλου Β. Τσακούμη, τ. Σχολικοῦ Συμβούλου Θεολόγων

Α. Ἐκδήλωση μνήμης στό Ἀγρίνιο

Ἡ Ἱστορικὴ καὶ Ἀρχαιολογικὴ Ἑταιρεία Δυτικῆς Στερεᾶς Ἑλλάδας πραγματοποίησε μὲ ἐπιτυχία τὴν Κυριακὴ 3 Ἀπριλίου 2016 στὸ Παπαστράτειο Μέγαρο Ἀγρινίου τὴν ἐκδήλωση μνήμης «ΠΑΝΑΓΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ 50 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ».

Ἡ ἐκδήλωση ἔγινε μὲ ἀφορμὴ δυὸ γεγονότα. «Τὸ πρῶτο γεγονὸς εἶναι ….τὸ κλείσιμο ἑνὸς ἱστορικοῦ κύκλου 50 χρόνων ἀπὸ τότε ποὺ ἡ περιοχὴ τῆς Ἐπισκοπῆς Εὐρυτανίας κατακλύσθηκε ἀπὸ τὰ νερὰ τῆς τεχνητῆς Λίμνης τῶν Κρεμαστῶν. Τὸ δεύτερο εἶναι … τὸ τέλος μιᾶς ἐπίπονης συγγραφικῆς πορείας τοῦ Ἀρχιμανδρίτη Δαμασκηνοῦ Βασιλόπουλου ποὺ ἔκανε Ἔργο Ζωῆς τὴν ἔρευνα γύρω ἀπὸ τὸ Μνημεῖο τῆς Παναγίας τῆς Ἐπισκοπῆς ».

Στὴν ἐκδήλωση ποὺ ἔγινε ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Ἱ.Μ. Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας καὶ τοῦ Δήμου Ἀγρινίου παρευρέθησαν ἐκ μέρους τοῦ Μητροπολίτη Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ.κ. Κοσμᾶ ὁ αἰδεσιμολογιώτατος π. Δημήτριος Ἀντωνίου, ἐκ μέρους τοῦ Μητροπολίτη Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου κ.κ. Ἱεροθέου (καὶ συγχρόνως τοποτηρητοῦ τῆς Μητρόπολης Καρπενησίου) ὁ αἰδεσιμώτατος π. Εὐάγγελος Φεγγούλης. Ἡ Ἀντιδήμαρχος Ἀγρινίου κ. Μαρία Παπαγεωργίου, ὁ Ἀντιδήμαρχος Ἀγράφων κ. Μάκας, ἐκπρόσωποι συλλόγων, ὑπηρεσιῶν καὶ φορέων τῆς πόλης καὶ τῆς περιοχῆς καὶ πολὺς κόσμος.

Τὴν ἐκδήλωση συντόνισε ὁ ἀντιπρόεδρος τῆς Ἑταιρείας κ. Σταμάτης, ὁ ὁποῖος καὶ διάβασε τὴν εἰσήγηση τοῦ Ἀκαδημαϊκοῦ Παναγιώτη Βοκοτόπουλου ποὺ δὲν μπόρεσε νὰ παραστεῖ στὴν ἐκδήλωση. Ὁμιλητὲς τῆς ἐκδήλωσης ἦταν ὁ Ἀρχιμανδρίτης Δαμασκηνὸς Βασιλόπουλος, ὁ Ἀπόστολος Τσακούμης, πρώην Σχολικὸς Σύμβουλος Θεολόγων καὶ ἡ Κωνσταντίνα Σκανδάλου-Κορδολαίμη, Φιλόλογος. Ἡ ἐκδήλωση πλαισιώθηκε μὲ ἔκθεση πλούσιου φωτογραφικοῦ ἀρχείου ποὺ πρόσφερε ὁ π. Δαμασκηνός.

Λίγα λόγια γιὰ τὴν ἱστορία τοῦ Μνημείου, ὅπως παρουσιάστηκε στὴν ἐκδήλωση:

Ὁ ναὸς τῆς Παναγίας τῆς Ἐπισκοπῆς ὑπῆρξε ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα βυζαντινὰ μνημεῖα τῆς Ἑλλάδας (8ος αἰώνας μ.Χ).

Ὁ ναὸς βρισκόταν στὸ παλιὸ χωριὸ τῆς Ἐπισκοπῆς Εὐρυτανίας καὶ ἦταν ἀφιερωμένος στὴν Κοίμηση τῆς Θεοτόκου. Ἦταν κτισμένος στὴ δεξιὰ ὄχθη τοῦ Μέγδοβα, παραπόταμου τοῦ Ἀχελώου, καὶ ἦταν τὸ πνευματικὸ κέντρο τῆς περιοχῆς.

Ὑπῆρξε ἕδρα τῆς Ἐπισκοπῆς «Λιτζᾶς καὶ Ἀγράφων». Ὁ ναὸς λειτούργησε καὶ σὰν Καθολικὸ ἱερᾶς μονῆς καὶ ἀργότερα ὡς ἐνοριακὸς ναός. Στὶς ἀρχὲς τοῦ 20ου αἰῶνα ὁ ναὸς κινδύνευσε ἀπὸ τὴ διάβρωση τῆς ὄχθης τοῦ ποταμοῦ. Χρειάστηκαν ἀρκετὲς ἐκκλήσεις πρὸς τὶς ὑπηρεσίες τῆς πολιτείας, γιὰ νὰ κατασκευαστεῖ τελικὰ τὸ 1955-1959 ἕνας μεγάλος τοῖχος γιὰ τὴν προστασία τοῦ μνημείου.

Δυστυχῶς ὅμως, τὸ 1961, ἀποφασίστηκε ἡ κατασκευὴ τοῦ φράγματος τῶν Κρεμαστῶν.



Στὸ μεταξὺ ἔγιναν πολλὰ διαβήματα γιὰ τὴ μεταφορὰ τοῦ μνημείου σὲ ἀσφαλὲς ἔδαφος, σύμφωνα μὲ ἀποφάσεις τῆς τότε Κυβέρνησης. Τὸ Κεντρικὸ Ἀρχαιολογικὸ Συμβούλιο πρότεινε στὴν Πολιτεία τὴ μεταφορὰ τοῦ μνημείου.

Ἡ μεταφορὰ ἐγκαταλείφτηκε ἀπὸ τὸ Κράτος γιὰ οἰκονομικοὺς λόγους, ἀλλὰ καὶ γιατί ἡ Δ.Ε.Η. ἔθετε στενὰ χρονικὰ περιθώρια γιὰ τὴ μεταφορὰ (ἡ λειτουργία τοῦ φράγματος θὰ ἄρχιζε τὸ καλοκαίρι τοῦ 1965).



Τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1965, πρὶν τὸν καταποντισμὸ τοῦ ναοῦ καὶ ἀφοῦ πιὰ ἡ μεταφορὰ του εἶχε ἐγκαταλειφθεῖ, ἡ Ἀρχαιολογικὴ Ὑπηρεσία, στὸ ἐσωτερικὸ τοῦ ναοῦ, κάτω ἀπὸ τοὺς σοβάδες ἀποκάλυψε θησαυροὺς τοιχογραφιῶν.

Το ἀρχαιότερο στρῶμα τοιχογραφιῶν τοποθετεῖται στὴν περίοδο τῆς εἰκονομαχίας. Συνολικά ἀνακαλύφθηκαν τρία στρώματα ἐπάλληλων τοιχογραφιῶν, τοῦ 8ου-9ου αἰῶνα, τοῦ 11ου καὶ τοῦ 13ου. Τὸν 17ο αἰῶνα ἔγινε καὶ ἡ εἰκονογράφηση τοῦ κτιστοῦ τέμπλου.

Οἱ τοιχογραφίες ἀποτοιχίστηκαν καὶ μεταφέρθηκαν στὸ Βυζαντινὸ καὶ Χριστιανικὸ Μουσεῖο τῶν Ἀθηνῶν, ὅπου ἐκτίθενται σὲ ξεχωριστὴ αἴθουσα λόγω τῆς σπουδαιότητάς τους.

Ἐπειδὴ ἡ μεταφορὰ τοῦ ναοῦ δὲν κατέστη δυνατή, οἱ ἁρμόδιοι τότε Ὑφυπουργοὶ τῆς Κυβέρνησης ἀποφάσισαν τὴ δημιουργία ἑνὸς «ἀντιγράφου τοῦ βυθισθησομένου ναοῦ»- ἑνὸς «πανομοιότυπου ναοῦ» σὲ διαστάσεις καὶ ἀρχιτεκτονική- στὴν ἴδια περιοχή, ὁ ὁποῖος θὰ φιλοξενοῦσε τὶς ἀποτοιχισθεῖσες τοιχογραφίες, πράγμα ποὺ μέχρι σήμερα δὲν ἔγινε.

Τὸ 1965 μὲ τὴν κατασκευὴ τοῦ φράγματος Κρεμαστῶν, ὁ ναὸς καλύφθηκε στὰ νερὰ τῆς λίμνης. Ἡ μοίρα τοῦ μνημείου ἦταν νὰ καταποντιστεῖ γιὰ πάντα, μαζὶ μὲ ἕξι οἰκισμοὺς τῆς περιοχῆς. Πνίγηκαν πολλὰ κτήματα, κτίσματα καὶ τὸ συναίσθημα τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι ξεριζώθηκαν ἀπὸ τὶς ἑστίες τους.
Τὸν Μάϊο τοῦ 2008 ὁμάδα ἐρασιτεχνῶν αὐτοδυτῶν ἐντόπισε τὸν παλαιὸ ναὸ σὲ βάθος 32 περίπου μέτρων κάτω ἀπὸ τὴν ἐπιφάνεια τῆς λίμνης Κρεμαστῶν, σὲ πάρα πολὺ καλὴ κατάσταση νὰ «ἁγιαζει τὰ νερὰ τῆς λίμνης».

Τὸ ὅραμα τοῦ π. Δαμασκηνοῦ, ὁ ὁποῖος γεννήθηκε καὶ ἔζησε τὰ παιδικὰ του χρόνια στὴν Ἐπισκοπή, εἶναι ἡ κατασκευὴ ἑνὸς Ναοῦ- Μουσείου στὴν περιοχὴ σύμφωνα μὲ τὶς ὑποσχέσεις τῆς Πολιτείας. Ὁ π. Δαμασκηνός, μάλιστα, γιὰ τὸ σκοπὸ αὐτὸ ἔχει δωρίσει καὶ ἰδιόκτητο οἰκόπεδο, τὸ ὁποῖο ἔχει ἀποδεχτεῖ ἡ Μητρόπολη Καρπενησίου.


Τὸ μνημεῖο αὐτό, ἂν τελικὰ γίνει, θὰ μπορεῖ νὰ λειτουργεῖ ὡς Μουσεῖο, ἀλλὰ παράλληλα, ὁρισμένες φορὲς, καὶ ὡς ναός. Ὑπάρχουν τέτοια μνημεῖα στὴ χώρα μας. Ἐκεῖ θὰ φιλοξενηθοῦν οἱ τοιχογραφίες τοῦ πνιγμένου ναοῦ τῆς Ἐπισκοπῆς θὰ γίνει χῶρος προσέλκυσης θρησκευτικοῦ τουρισμοῦ καὶ θὰ βοηθήσει στὴν οἰκονομικὴ καὶ πνευματικὴ ἀνάπτυξη τῆς περιοχῆς.

Τὸ ὅραμα τοῦ π. Δαμασκηνοῦ ἀποτελεῖ ὅραμα ὅλων τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς καὶ παραμένει ζωντανό, ὅπως φάνηκε στὴν ἐκδήλωση καὶ ἀπὸ τοὺς χαιρετισμοὺς πολιτικῶν καὶ θρησκευτικῶν ἐκπροσώπων τῆς περιοχῆς τῆς Ἐπισκοπῆς. Ὅλοι χειροκρότησαν θερμὰ τὸ συγγραφέα γιὰ τὶς ἐπανεκδόσεις τῶν βιβλίων του, τὶς εἰσηγήσεις του σὲ ἐπιστημονικὰ συνέδρια, γιὰ τὴν προβολὴ τοῦ θέματος σὲ τηλεοπτικοὺς σταθμοὺς κ.λ.π.

Β. Ἡ σχέση τοῦ καταποντισμένου Ναοῦ μέ τήν Ναύπακτο

Ὅπως μας πληροφορεῖ σὲ σχετικὸ ἄρθρο του ὁ Ἀρχιμανδρίτης π. Εἰρηναῖος Κουτσογιάννης, ὁ νομὸς Εὐρυτανίας (καὶ ἡ περιοχὴ τῆς Παναγίας τῆς Ἐπισκοπῆς ) ἀπὸ τὸ 1923 μέχρι τὸ 1978 ἀνῆκε ἐκκλησιαστικὰ στὴ Μητρόπολη Ναυπακτίας καὶ Εὐρυτανίας μὲ ἕδρα τὴ Ναύπακτο ( ἱστότοπος «Γῆ καὶ ἐλευθερία»,11-2-2010).

Ἀπὸ τὸ 1978 καὶ μέχρι σήμερα ἡ περιοχὴ τῆς Εὐρυτανίας ἀποκόπηκε καὶ ἀποτελεῖ τὴν ξεχωριστὴ πιὰ Μητρόπολη Καρπενησίου. Ἕνα ἀπὸ τὰ δυὸ ἐπανεκδοθέντα βιβλία τοῦ π. Δαμασκηνοῦ ἔχει τίτλο «Τὸ Βυζαντινὸ Μνημεῖο “Ἐπισκοπὴ” Εὐρυτανίας» καὶ ὑπότιτλο «Ἡ περιπέτεια ἑνὸς σημαντικοῦ Βυζαντινοῦ Μνημείου». Στὸ βιβλίο αὐτὸ ὁ συγγραφέας παραθέτει, μεταξὺ ἄλλων, εἴκοσι δύο ἔγγραφα ποὺ σχετίζονται μὲ τὶς «περιπέτειες» τοῦ Μνημείου ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴ γραφειοκρατία. Τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ἔχουν ἀποστολέα ἢ ἀποδέκτη τὸν ἑκάστοτε Μητροπολίτη Ναυπακτίας καὶ Εὐρυτανίας. Μιὰ μάλιστα Ἐπιστολὴ ἔχει ἀποδέκτη τὸ συντοπίτη μας Γεώργιο Ἀθανασιάδη-Νόβα, Πρόεδρο τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων τὸν Ἰούλιο τοῦ 1965.

Ἔχουμε, ἑπομένως, οἱ σημερινοὶ πιστοὶ, ἀλλὰ καὶ οἱ πολίτες ποὺ καταγόμαστε ἢ ζοῦμε στὴν περιοχὴ τῆς Ναυπακτίας ἕνα πρόσθετο καθῆκον. Νὰ ἀναζητήσουμε καὶ νὰ μάθουμε στοιχεῖα καὶ γεγονότα ποὺ σχετίζονται μὲ τὴν ἱστορία τῆς Μητρόπολής μας.

Ἀναφέρουμε ἐνδεικτικὰ τὸ περιεχόμενο ὁρισμένων ἐγγράφων, γιὰ νὰ καταδειχθεῖ ὅτι ἡ καρδιὰ τῶν γεγονότων, ποὺ σχετίζονταν μὲ τὴν περιπέτεια τοῦ σημαντικότατου αὐτοῦ μνημείου τῆς Ἐπισκοπῆς, κατὰ τὸ μεγαλύτερο μέρος τοῦ 20ου αἰῶνα, «χτυποῦσε» στὴ Ναύπακτο.

Στὶς 19-10-1937 ἔχουμε αἴτηση τῆς Ἐνοριακῆς Ἐπιτροπείας Ἐπισκοπῆς Εὐρυτανίας, πρὸς τὸ Μητροπολίτη Ναυπακτίας καὶ Εὐρυτανίας κ.κ. Γερμανό. Οἱ κάτοικοι ζητοῦν ἀπὸ τὸ Μητροπολίτη τους νὰ ἀναλάβει πρωτοβουλίες ὥστε νὰ κατασκευαστεῖ ἀντιπλημμυρικὸς τοῖχος στὴν ὄχθη τοῦ Μέγδοβα, ὅπου εἶναι κτισμένος ὁ ναὸς τῆς Ἐπισκοπῆς.

Στὶς 28-2-1939 ὁ Δ/ντής τῆς Ὑπηρεσίας Ἀναστηλώσεως Ἀν. Ὀρλάνδος, μὲ ἔγγραφό του πρὸς τὸ Μητροπολίτη Ναυπακτίας καὶ Εὐρυτανίας κ.κ. Γερμανό, κοινοποιεῖ τὸ ἔγγραφο τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν, σχετικῶς μὲ τὴν ἐκτέλεσιν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων παρὰ τὸν Βυζαντινὸν ναὸν «ἡ Κοίμησις τῆς Θεοτόκου Ἐπισκοπῆς».



Στὶς 21-3-1956 ὁ Μητροπολίτης Ναυπακτίας καὶ Εὐρυτανίας κ.κ. Χριστοφόρος μὲ σχετικὸ ἔγγραφό του ἐπαινεῖ τὸν κ. Γ. Πάστρα ( ἐπιμελητὴ ἀρχαιοτήτων) γιὰ τὸ ἐνδιαφέρον του γιὰ τὴν κατασκευὴ τοῦ ἀντιπλημμυρικοῦ ἔργου, ποὺ ἄρχισε νὰ ὑλοποιεῖται.

Στὶς 6-2-1965 ὁ Ἐφημέριος τῆς Ἐπισκοπῆς Εὐρυτανίας μὲ ἔγγραφό του ἐνημερώνει τὸ Μητροπολίτη (Δαμασκηνό) περὶ τῆς ἀνακαλύψεως τοιχογραφιῶν στὸ Βυζαντινὸ ναό.

Στὶς 18-6-1965 ὁ Μητροπολίτης Ναυπακτίας καὶ Εὐρυτανίας κ.κ. Δαμασκηνός, ἀπευθύνεται στὸν ἔφορο Π. Λαζαρίδη μὲ ἔγγραφό του, ὑπενθυμίζοντας: «…Προαγόμεθα νὰ ὑπομιμνήσωμεν ὑμῖν τὸ ἀναληφθὲν ἔργον ὑμῶν διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τῆς ἐνορίας Ἐπισκοπῆς-Εὐρυτανίας, ἥτις μέλλει νὰ κατακλυσθεῖ ὑπὸ τῶν ὑδάτων….».

Στὶς 15-7- 1965 κάτοικοι τῆς Ἐπισκοπῆς ἀποστέλλουν ἔγγραφο πρὸς τὸν Πρόεδρο τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Γεώργιο Ἀθανασιάδη-Νόβα. Αὐτὸ διαβιβάζεται στὴ Δ/νση Ἀναστηλώσεως τοῦ Ὑπ. Προεδρίας. Οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς ὑποβάλλουν τὴν παράκλησιν στὸν Πρόεδρο καὶ τὸν καλοῦν νὰ διατάξει νὰ κτιστεῖ «..Πανομοιότυπος ναὸς εἰς περιοχὴν ἔξωθεν τοῦ κατακλυζομένου χώρου…ὅπου νὰ ἐναποτεθῶσι αἱ ἀποτιχιζόμεναι τοιχογραφίαι…..Ὡς ἐκ τοῦ διπλοῦ ὑψηλοῦ ἀξιώματός σας εὐελπιστοῦμεν διὰ τὴν πλήρη ὑποστήριξίν σας …» καταλήγει τὸ σχετικὸ ἔγγραφο.


© 2015 Ἱερὰ Μητρόπολις Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου.

                                                          ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Το Σάββατο 28 Μαΐου και την Κυριακή 29 Μαΐου 2016 έγινε με επιτυχία και τη συμμετοχή 55 μελών και φίλων της Εταιρείας μας η διήμερη επίσκεψη-ξενάγηση στον αρχαιολογικό χώρο και στο Μουσείο της αρχαίας Νεμέας, στην Καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς, στον αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας Σπάρτης, στην Κουμαντάρειο Πινακοθήκη της Σπάρτης και στην Καστροπολιτεία του Μυστρά.
  Η ξενάγηση και η ιστορική αναδρομή στους σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους και η σύνταξη του ενημερωτικού εντύπου που πάντοτε συνοδεύει τις πολιτιστικές εξορμήσεις της Εταιρείας μας έγινε από τον Αντιπρόεδρο της Εταιρείας-Αρχαιολόγο κ. Γιώργο Σταμάτη.
  Την ξενάγηση στην Κουμαντάρειο Πινακοθήκη που αποτελεί παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης έκανε η Αρχαιολόγος-Μουσειολόγος κ. Μόνικα Διαμαντή, μέλος και πρώην Γεν. Γραμματέας της Εταιρείας μας, που εργάζεται εκεί, ενώ η ξενάγηση στον αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας Σπάρτης έγινε από την κ. Γιαννακάκη-Αρχαιολόγο, στέλεχος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας.
  Ευχαριστούμε τα μέλη και τους φίλους της Εταιρείας μας για τη συμμετοχή τους και την ομόθυμη υποστήριξη τους και σε αυτή την εκδήλωση της Εταιρείας μας.

Αγρίνιο, 30 Μαΐου 2016


Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                                                           Η ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΝΙΚΟΣ ΣΚΙΑΔΑΣ                                                                          ΔΑΝΑΗ ΚΟΥΖΕΛΗ

                                               ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

                       

Την Τετάρτη 18 Μαΐου 2016 ώρα 7.00 μ.μ. έγινε το Άνοιγμα του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Θέρμου.
  Η Εταιρεία μας συνδυάζοντας και τιμώντας την Παγκόσμια Ημέρα των Μουσείων που είναι η 18η Μαΐου με το άνοιγμα του Πρώτου Σύγχρονου Μουσείου για την Αιτωλοακαρνανία συμμετείχε στο Εορταστικό Άνοιγμα του Μουσείου Θέρμου με 60 μέλη και φίλους της που με την εκμίσθωση ενός λεωφορείου παραβρέθηκαν στην εκδήλωση αυτή.
  Στην εκδήλωση αυτή που άνοιξε με τον χαιρετισμό της η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδος κ. Ολυμπία Βικάτου, παραβρέθηκαν και χαιρέτισαν ο Περιφερειάρχης κ. Απόστολος Κατσιφάρας, ο Δήμαρχος Θέρμου κ. Σπύρος Κωνσταντάρας, ο επίτιμος πρώην Γενικός Διευθυντής του ΥΠΠΟ κ. Λάζαρος Κολώνας, ο πρώην Δήμαρχος Θέρμου κ. Πορφύρης, ο Προϊστάμενος της Μονάδας Β’ της Ειδικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού κ. Ιωάννης Μυλωνάς, ο Πρόεδρος των Φίλων του Μουσείου Θέρμου κ. Αντώνης Βασιλόπουλος. Παραβρέθηκαν επίσης ο Δήμαρχος Αγρινίου κ. Γιώργος Παπαναστασίου, οι Αντιδήμαρχοι Αγρινίου κ. Καζαντζής και κ. Μαρία Παπαγεωργίου, οι Αντιπεριφερειάρχες κ. Νίκος Υφαντής και κ. Γιάννης Λύτρας, πολλοί εκπρόσωποι φορέων όπως ο Πρόεδρος της ΔΙΕΞΟΔΟΥ Μεσολογγίου κ. Ν. Κορδώσης, η Αρχαιολογική Εταιρεία Μεσολογγίου, η Γυμναστική Εταιρεία Αγρινίου κ.τ.λ.
  Την ξενάγηση των επισκεπτών έκαναν εκτός από την Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων κ. Βικάτου, η αρχαιολόγος κ. Μακραδήμα και ο Αντιπρόεδρος της Εταιρείας μας κ. Γιώργος Σταμάτης-αρχαιολόγος.
  Η Εταιρεία μας χαιρετίζοντας το ιδιαίτερα σημαντικό για την Πολιτιστική Ιστορία της Αιτωλοακαρνανίας Γεγονός, καλεί τα μέλη και τους φίλους της να στηρίξουν τη λειτουργία του Μουσείου το οποίο θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα αποτελέσει την αφετηρία για να αποκτήσει η Αιτωλοακαρνανία τις Μουσειακές Υποδομές που τις αξίζει και δικαιούται, για την Ανάδειξη της Ιστορίας και του Πολιτισμού της.

Αγρίνιο, 19 Μαΐου 2016


Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                                         Η ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΝΙΚΟΣ ΣΚΙΑΔΑΣ                                                      ΔΑΝΑΗ ΚΟΥΖΕΛΗ

                                                   ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

                                 ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ

                              ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΟΙΓΜΑ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΡΜΟΥ

 

Η φετινή επέτειος της Ημέρας των Μουσείων έχει επιλεγεί από το ICOMOS να αναφέρεται στη σχέση Μουσείων και Πολιτιστικών Τοπίων. Τα Μουσεία είναι άμεσα συνδεδεμένα με το Τοπίο που τα περιβάλλει. Κύρια αποστολή τους είναι η διατήρηση και διαχείριση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς είτε αυτή βρίσκεται μέσα στο κτιριακό κέλυφος του Μουσείου είτε έξω από αυτό.
  Ο Νομός μας παρά τον πλούτο μνημείων και αρχαιολογικών χώρων στερείται των Μουσειακών υποδομών που μέσα από αυτές θα μπορούσε να προβάλλει και να διαχειριστεί την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά του.
  Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι πρόσφατα ολοκληρώθηκε με αυτεπιστασία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδος ένα σύγχρονο Αρχαιολογικό Μουσείο στο χώρο του Αρχαίου Θέρμου που θα αρχίσει τη λειτουργία του από την 18η Μαΐου 2016, την Ημέρα των Μουσείων.
  Η Εταιρεία μας συμμετέχοντας στον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας των Μουσείων και συνδυάζοντας αυτή την ημέρα με το Άνοιγμα του Νέου Μουσείου Θέρμου την Τετάρτη 18 Μαΐου 2016 θα παρευρεθεί στην έναρξη λειτουργίας του Νέου Μουσείου Θέρμου και στην ξενάγηση από την Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων κ. Βικάτου Ολυμπία καθώς και στη μουσική εκδήλωση που θα ακολουθήσει.
  Όσοι από τα μέλη και τους φίλους της Εταιρείας μας επιθυμούν να παρευρεθούν στις παραπάνω εκδηλώσεις παρακαλούνται να το δηλώσουν μέχρι το βράδυ της Τρίτης 17 Μαΐου στα γραφεία της Εταιρείας μας.
  Το εισιτήριο για την μετάβαση-επιστροφή με λεωφορείο ορίζεται στα 5€ το άτομο. Αναχώρηση από τα γραφεία της Εταιρείας την Τετάρτη 18 Μαΐου, ώρα 5.00 μ.μ.

 Τηλ. Επικοινωνίας: 2641028902 – 6972301346 – 6939466286.



Αγρίνιο, 15 Μαΐου 2016

                                                                     ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

                                                      ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

                                                                       ΔΥΤΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

                                ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 

Η Ιστορική και Αρχαιολογική Εταιρεία  Δυτικής Στερεάς Ελλάδας πραγματοποίησε με     επιτυχία χθες Κυριακή 3 Απριλίου  2016 ώρα 7.00 μ.μ. , στο Παπαστράτειο Μέγαρο Αγρινίου την εκδήλωση "ΠΑΝΑΓΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ 50 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ". Η εκδήλωση έγινε με αφορμή δυο γεγονότα:Το κλείσιμο ενός ιστορικού κύκλου 50 χρόνων από τότε που η περιοχή της Επισκοπής κατακλίσθηκε από τα νερά της Τεχνικής Λίμνης των Κρεμαστών και το τέλος μιας επίπονης, γόνιμης, μελετητικής και συγγραφικής πορείας του Αρχιμανδρίτη Δαμασκηνού Βασιλόπουλου που έκανε Έργο Ζωής την έρευνα και την Ιστορική απεικόνιση του Μνημείου της Παναγίας της Επισκοπής.

  Στην εκδήλωση που έγινε υπό την αιγίδα της Ι.Μ. Αιτωλίας και Ακαρνανίας και του Δήμου Αγρινίου παρευρέθησαν εκ μέρους του Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ.κ. Κοσμά ο αιδεσιμότατος Δημήτριος Αντωνίου, εκ μέρους του Μητροπολίτη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ο αιδεσιμότατος Ευάγγελος Φεγγούλης ο οποίος παρέστη και εκ μέρους του Μητροπολίτη Ευρυτανίας. Η Αντιδήμαρχος Αγρινίου κ. Μαρία Παπαγεωργίου, ο Αντιδήμαρχος Αγράφων κ. Μάκας και πολλοί εκπρόσωποι Συλλόγων και Φορέων της περιοχής μας
  Την εκδήλωση συντόνισε ο αρχαιολόγος και αντιπρόεδρος της Εταιρείας κ. Σταμάτης ο οποίος και διάβασε την εισήγηση που έστειλε ο Ακαδημαϊκός Παναγιώτης Βοκοτόπουλος που για λόγους υγείας δεν μπόρεσε να παραστεί στην εκδήλωση. Ομιλητές της εκδήλωσης ήταν ο αιδεσιμότατος Αρχιμανδρίτης Δαμασκηνός Βασιλόπουλος, ο κ. Απόστολος Τσακούμης πρώην Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων και η κ. Κωνσταντίνα Σκανδάλου-Κορδολαίμη, Φιλόλογος. Η εκδήλωση πλαισιώθηκε με έκθεση πλούσιου φωτογραφικού αρχείου που πρόσφερε ο π. Δαμασκηνός.
  Εκ μέρους της Ιστορικής και Αρχαιολογικής Εταιρείας Δυτικής Στερεάς Ελλάδας μίλησε ο Πρόεδρος της Εταιρείας κ. Νίκος Σκιαδάς ο οποίος αναφέρθηκε στην υποχρέωση του Κράτους να τηρήσει την υπόσχεση του και τις δεσμεύσεις του για Δημιουργία Μουσειακών και όχι μόνο Υποδομών στο Νομό μας που θα στεγάσουν και αναδείξουν τον Πολιτιστικό Πλούτο της Αιτωλ/νίας και θα βοηθήσουν στην οικονομική και τουριστική αξιοποίηση της πανέμορφης περιοχής των Κρεμαστών. Αναγκαίες για το σκοπό αυτό υποδομές είναι η Δημιουργία Πολυδύναμου Πολιτιστικού Κέντρου(Μουσείο Αρχαιολογικό, Βυζαντινό κ.τ.λ.) στις αποθήκες ΠΑΠΑΠΕΤΡΟΥ και η κατασκευή σύγχρονου αυτοκινητόδρομου Αγρίνιο-Κρεμαστά-Καρπενήσι.

                ΕΚΔΗΛΩΣΗ-ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗ ΠΑΝΑΓΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ


Κυριακή, 3 Απριλίου 2016

                                                      ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ

   Η Ιστορική και Αρχαιολογική Εταιρεία σας καλωσορίζει απόψε στο Αφιέρωμα-Εκδήλωση Μνήμης για τη Παναγία της Επισκοπής που είναι ένα από τα σημαντικότερα Βυζαντινά Μνημεία της Ελλάδας παίρνοντας αφορμή από δύο γεγονότα: το κλείσιμο ενός ιστορικού κύκλου 50 χρόνων από τότε που η περιοχή της Επισκοπής κατακλίσθηκε από τα Νερά της Τεχνικής Λίμνης των Κρεμαστών και το τέλος μιας επίπονης, γόνιμης, μελετητικής και συγγραφικής πορείας του Αρχιμανδρίτη Δαμασκηνού Βασιλόπουλου που έκανε Έργο Ζωής την έρευνα και την Ιστορική απεικόνιση του Μνημείου της Παναγίας της Επισκοπής.
  Ο Αρχιμανδρίτης Πατέρας Δαμασκηνός με δικά του έξοδα έχει εκδώσει μέχρι σήμερα 3 βιβλία που αφορούν την ιστορία του φράγματος των Κρεμαστών σε σχέση με το Μνημείο Παναγία της Επισκοπής, την αλληλογραφία και τις πρωτοβουλίες που ανελήφθησαν για τη διάσωση του Μνημείου, την Επιστημονική έρευνα και καταγραφή των χαρακτηριστικών του Μνημείου που το κατατάσσουν ανάμεσα στα σημαντικότερα Βυζαντινά Μνημεία της Ελλάδας.
  Η Εταιρεία μας με σεβασμό στην Ιστορική Παράδοση και τις μνήμες του Λαού μας πήρε την πρωτοβουλία για πρώτη φορά μετά από 50 χρόνια να δώσει δημοσιότητα μέσα από τα βιβλία του π. Δαμασκηνού του οδυνηρού ξεσπιτωμού και της εγκατάλειψης μιας γόνιμης γης 2.000 στρεμμάτων του κάμπου της Επισκοπής στο όνομα του εκσυγχρονισμού και της εκβιομηχάνισης που έγινε με το φράγμα των Κρεμαστών τη δεκαετία του 1960. Ήταν το τίμημα που από τότε άρχισε να πληρώνει η Αιτωλ/νία για την ανάπτυξη και την προκοπή της Πατρίδας, χωρίς όμως να λάβει από την Πολιτεία ένα αντιστάθμισμα ανάλογο της Προσφοράς της με τα νερά του Αχελώου τότε, με τα νερά του Εύηνου και του Μόρνου αργότερα.
  Έστω κι αν ανεκτίμητης αξίας πνευματικοί θησαυροί ετούτης της Γης, όπως η Παναγία της Επισκοπής και η Παναγία της Πρεβέτζας σκεπάσθηκαν από τα νερά των δύο φραγμάτων, των Κρεμαστών και του Καστρακίου, χωρίς ακόμα ούτε ο Δρόμος Αγρίνιο-Κρεμαστά να γίνει, πράγμα που θα δημιουργούσε προοπτικές για οικονομική ανάπτυξη μιας ακόμα πανέμορφης περιοχής του Νομού μας.
  Για να τιμήσουμε αυτά τα Μνημεία, που ήταν χώροι Απαντοχής, Ικεσίας και Καταφυγής αλλά και για να θυμίσουμε στην Πολιτεία την Υποχρέωση της για σεβασμό της Μνήμης και αποκατάστασης της ζημιάς που προκάλεσε η απώλεια τους, απόψε σε αυτή την εκδήλωση καλέσαμε:

- Τον Ακαδημαϊκό και κορυφαίο Βυζαντινολόγο Παν. Βοκοτόπουλο που νέος τότε επιστήμονας όργωσε όλη την Αιτωλ/νία μελετώντας και καταγράφοντας τα Βυζαντινά Μνημεία και επιβλέποντας τις εργασίες αποκόλλησης και διάσωσης των 250 τ.μ. τοιχογραφιών της Παναγίας Επισκοπής και στη συνέχεια στην διάσωση των 120 τ.μ. τοιχογραφιών της Παναγίας Πρεβέτζας.
- Τον πατέρα Δαμασκηνό Θεολόγο και Ιεροκήρυκα της Ι.Μ. Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου να μας μιλήσει για το φράγμα των Κρεμαστών και την Παναγία της Επισκοπής.
- Τους διακεκριμένους εκπαιδευτικούς Απόστολο Τσακούμη τ. Σχολικό Σύμβουλο Θεολόγων Δυτικής Ελλάδας και Κωνσταντίνα Σκανδάλου-Κορδολαίμη Φιλόλογο, τ. Λυκειάρχη για να μιλήσουν για το έργο του π. Δαμασκηνού όπως αυτό παρουσιάζεται στα βιβλία του.
  Ο Βοκοτόπουλος είχε ζητήσει τότε το 1965 αφού δεν μπορούσε ούτε να σωθεί ούτε να μεταφερθεί ο Ναός της Παναγίας της Επισκοπής, τουλάχιστο να αρχίσει άμεσα δίπλα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αγρινίου να χτιστεί κι ένα Βυζαντινό Μουσείο, για να στεγάσει τις τοιχογραφίες του Ναού. Πέρασαν όμως 50 χρόνια και όχι μόνο Βυζαντινό Μουσείο δεν έγινε αλλά με την κατάσταση που ζούμε σαν Κοινωνία σήμερα από τη μεριά του Κράτους δεν μπορούμε να αισιοδοξούμε ιδιαίτερα για τον Πολιτισμό. Όμως αυτό το Κράτος που οφείλει να έχει συνέχεια το 2002 αγόρασε με 3.300.000€ το Διατηρητέο Τετραώροφο Βιομηχανικό Μνημείο των Καπναποθηκών ΠΑΠΑΠΕΤΡΟΥ και το αφήνει έρμαιο στη βορά του αδυσώπητου χρόνου να καταστρέφεται, χωρίς να κάνει τίποτα για να το προστατεύσει και να το κάνει Μουσείο όπως προβλέπεται με νεότερη απόφαση του το 2012 πέραν της πρώτης σχετικής απόφασης του 2002.
  Το Μήνυμα που για εμάς, για την Ιστορική και Αρχαιολογική Εταιρεία Δυτικής Στερεάς Ελλάδας βγαίνει και πρέπει να σταλεί από όλους εμάς τους φορείς και την Κοινωνία του Αγρινίου- που αγκάλιασε και στήριξε όλους τους εσωτερικούς μετανάστες της περιοχής Επισκοπής- προς την Κυβέρνηση είναι ότι επιτέλους είναι υποχρέωση της να ασχοληθεί με τη Μελέτη και τη Χρηματοδότηση του Έργου των Καπναποθηκών ΠΑΠΑΠΕΤΡΟΥ, για Διαχρονικό Μουσείο Αιτωλ/νίας δηλ. Αρχαιολογικό, Βυζαντινό κ.τ.λ.
  Κι αν πάλι δούμε ότι τίποτα δεν γίνεται αν συνεργασθούμε μπορούμε και πέρα από το Κράτος να βρούμε λύσεις, λύσεις που θα προστατεύουν την Ιστορική Κληρονομιά μας, την Ταυτότητα και τον Πολιτισμό μας, ακουμπώντας στις αξίες της Πατρίδας και της εκκλησίας μας.



                                                                     Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

                                                                                 ΝΙΚΟΣ ΣΚΙΑΔΑΣ